Overdenkingen

Voorwaarden voor vrijheid wereldwijd

In deze week van 4 en 5 mei staan we stil bij onze vrijheid.
Op 4 mei zijn we letterlijk een aantal minuten stil tijdens dodenherdenking. Mensen die gevallen zijn voor onze vrijheid worden herdacht, evenals zij die slachtoffer zijn geworden van het gebrek aan vrijheid.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei brengt nadrukkelijk onder de aandacht dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Het thema voor dit jaar is: vrijheid wereldwijd, wat is daar voor nodig? Deze vraag is gericht aan ons. Wat kunt u, wat kan ik doen voor de vrijheid van een ander. Zo’n vraag zet me aan het denken.

Op dit moment ben ik een boek aan het lezen over de Japanse gemeenschap in de VS. Nadat Pearl Harbour aangevallen was en Amerika in oorlog raakte met Japan, kregen de Japanners die in Amerika woonden en gewoon hun werk deden en naar school gingen, het heel moeilijk. Hun vrijheid werd beperkt. Op ramen van winkels verschenen bordjes: Jappen niet welkom. Bioscopen en theaters sloten hun deuren voor Amerikanen van Japanse afkomst. Op een gegeven moment werden alle Japanners gedeporteerd naar aparte kampen waar ze de rest van de oorlog doorbrachten.
Voor mij was dit nieuw om te lezen. Het raakt me dat wanneer het gaat om vrijheid van mensen, zomaar ook de keerzijde tevoorschijn kan komen. Dat uit angst, ontstaan door een reële oorlogssituatie, medebewoners van je land, in een keer tot vreemden verklaard worden. En als bedreiging van de eigen vrijheid ervaren worden. Gesprek is niet meer mogelijk.

Uit een gedicht van Ankie Peypers, voorgedragen in de Nieuwe Kerk op 4 mei 2000,  haal ik de volgende regels:
Als je de vrijheid tegenkomt, en de vrijheid staat stil en zegt ‘jij’
…kijk dan met je ogen  kijk met je hart
als de vrijheid stil staat en ‘jij’ zegt,  loop niet voorbij. 

 

Ds Simone Visser