Overdenkingen

Grens ervaringen

In een boek van de benedictijnse monnik Anselm Grun las ik een aansprekend citaat over grenzen. Het is van Romain Rolland: 'Geluk betekent je grenzen kennen - en ervan houden'. Dit citaat spreekt me aan, omdat het je op een ander been zet. In plaats van dat je grenzen ervaart als een benauwend, beperkend obstakel, wordt hier gesproken over geluk.

Een grens heeft twee kanten: aan de ene kant worden we aangespoord onze grenzen in acht te nemen, niet meer hooi op je vork te nemen dan wat je aankunt. Op tijd aan te geven:  tot hier toe en niet verder. Dit roept een sfeer op van wijsheid,  maar het is ook wel een beetje saai.
De andere kant is dat je juist op de grens nieuwe dingen ervaart.  En dat is spannend en enerverend. Daarom is op vakantie gaan ook zo leuk. Je gaat de grens over van het gebied van thuis naar het vakantiegebied. De boot nemen om naar een waddeneiland te gaan, roept dat gevoel al op.
Het gevoel van geluk kan gevolgd worden door een gevoel van heimwee.  Niets slaapt beter dan het eigen bed.

En zo pendelen we heen en weer op de grens. We  ervaren dat we niet alles kunnen wat we willen, we lopen tegen een grens op. Wanneer je ziek bent,  word je bij uitstek geconfronteerd met die grens: opeens kun je niet meer doen wat je voorheen wel kon. Opeens komen grenzen van leven en dood dichtbij. Hoe vind je daarin balans en misschien wel geluk? Anselm Grun zegt: neem verantwoordelijkheid voor je grenzen en ga er de confrontatie mee aan. Dat doet vaak pijn, maar het roept ook een gezonde spanning op: de spanning tussen het accepteren van de grenzen en het verschuiven en overschrijden ervan'. Onverwachte ontmoetingen, die ook een gevoel van geluk geven, vinden plaats in dit grensgebied.

Ds. Simone Visser
Geestelijk Verzorger in het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Nieuwegein.